NU TE ZIEN

Regisseur Tarik Saleh

Cast Fares Fares, Ger Duany en Slimane Dazi

Lengte 106 minuten

Jaar 2017

Taal Arabisch

Ondertiteling Nederlands

Door een indrukwekkende visuele stijl te combineren met een verhaal dat succesvol het midden houdt tussen een crime thriller en een schrijnend portret van Egypte aan de voet van de Arabische lente, is The Nile Hilton Incident (2017, Tarik Saleh) een van die zeldzame films die geschikt is voor zowel publiek dat opzoek is naar spanning en sensatie als voor de meer kritische arthouse-crowd.

Hoog boven de stoffige straten van Caïro torent het Nile Hilton hotel uit. Binnenin dit imposante gebouw is de Soedanese schoonmaakster Salwa (Mari Malek) nietsvermoedend aan het werk, als ze een doodskreet uit een van de kamers hoort komen. Terwijl ze de gang uitglipt, krijgt ze nog net de kans een blik te werpen op de man die de bewuste kamer verlaat en dreigend haar kant op loopt. Ondertussen is politie-inspecteur Nourdin Moustafa (Fares Fares) druk bezig smeergeld te verzamelen op straat. In tegenstelling tot zijn oom Kammal geeft hij dit geld niet uit aan dure auto’s en mooie pakken, maar bewaart hij het allemaal in een plastic zak in zijn koelkast.

Met dit begin legt schrijver en regisseur Tarik Saleh, bekend van de krankzinnige sci-fi film Metropia, meteen alle kaarten op tafel – en die komen met een enorme klap neer. De klassieke film noir hoofdpersoon in de vorm van inspecteur Nourdin, die niet echt goed en niet echt slecht is; de moord op een mooie vrouw; het onschuldige meisje dat hierin meegesleurd raakt; de betrokkenheid van Hatem Shafiq, parlementariër en machtig projectontwikkelaar. Maar ook de corruptie binnen de overheid; het absurde verschil tussen arm en rijk; de abominabele behandeling van de Soedanezen, minderheden in een derdewereldland; het begin van de Arabische lente. Door deze ingrediënten te combineren heeft Saleh het recept in handen voor een fantastische cocktail: enerzijds spannende neo noir misdaadfilm, anderzijds een confronterende inkijk in het Egypte van 2011, een land dat kapot gaat aan machtsmisbruik en ongelijkheid.

Na dit potente begin volgen we Nourdin, op zoek naar de moordenaar maar tegengehouden door de verlammende grip die geld op de politiemacht van Caïro heeft, en Salwa, die als enige getuige van de moord moet vrezen voor haar leven. Terwijl het gevaar steeds dichterbij Salwa en Nourdin komt, wordt ook de stad waarin zij zich bevinden steeds chaotischer. Protesten laaien op en worden met harde hand weer neergeslagen. Als politieagent is Nourdin nu een symbool geworden van de onderdrukkers. Om dit alles nog erger te maken blijkt de vermoorde vrouw de bekende zangeres Lalena te zijn. En waarom blijft Hatem Shafiq, parlementariër en eigenaar van het Nile Hilton Hotel, zich met Nourdin bemoeien? Als de reputatie van zulke machtige mensen op het spel staat, heeft Nourdin de poppen aan het dansen. Maar in wiens poppenkast zit hij?

Als crime-thriller is The Nile Hilton Incident een geslaagde film. Doordat Saleh het publiek al bijna meteen de dader van de moord laat zien, maar pas aan het einde zijn beweegredenen onthult, ontstaat er bij zijn verschijning (spoiler, het is een man) telkens een enorme spanning. De muziek draagt hier ook aan bij, deze schittert namelijk door afwezigheid. Omdat er voor het grootste deel van de film helemaal geen muziek is (behalve op autoradio’s), heeft het zoveel meer effect als de dreigend lage bassen en met galm doordrenkte hoge tonen de zaal instromen. Je weet dan: s**** about to get real.

Hoezeer inspecteur Nourdin Moustafa ook mag lijken op een personage uit ouderwetse film noir, hij is zeker niet zwart-wit. Het is een man die meedoet aan de corruptie, afpersing en het machtsmisbruik van zijn collega’s, maar met tegenzin. In tegenstelling tot zijn oom en baas Kammal ziet hij de politie namelijk niet als een business en de Nile Hilton-zaak niet als een manier om geld te verdienen. Hij is duidelijk niet iemand die het gesjoemel met geld ziet als een drijfveer, maar als een jammerlijke bijkomstigheid. Het is eten of gegeten worden en dat weet Nourdin dondersgoed.

Fares Fares krijgt als Nourdin eindelijk, na talloze ondankbare bijrollen in westerse blockbusters, de kans om zijn acteertalenten te laten zien en hij is geknipt voor deze rol. Zijn haar vol brillantine, niet-aflatende gewoonte in elke situatie een sigaret op te steken, leren jack en tough-guy loopje gecombineerd met zijn vaak zorgelijke gezichtsuitdrukking, als ware hij Tom Neal in de noir klassieker Detour, maken voor een personage dat perfect opgaat in zijn omgeving, maar zeker niet slechts skin-deep is. In plaats van melodramatische flashbacks gebruikt Saleh heel subtiele middelen om het verhaal van Nourdin te vertellen: een ingelijste foto in zijn huis; een kort telefoontje met zijn broer; een gesprekje met zijn vader; een grapje naar een collega. In wat een reactie lijkt op de Patriot Act-filosofie in Christopher Nolan’s Batmanfilm The Dark Knight – om extreme misdaad aan te pakken moet je zelf ook buiten de wet staan – wordt Nourdin ook niet neergezet als een “goede outlaw”. Integendeel, er is in Caïro geen wet, laat staan dat mensen erbuiten kunnen staan.

Dit alles maakt The Nile Hilton Incident tot prima neo noir, maar wat de film echt bijzonder maakt is de omgeving waarin het verhaal zich afspeelt en de manier waarop Saleh die afbeeldt. De straten en huizen van Cairo, waar armoe troef is, zijn geheel en al beige en het lijkt in deze scènes wel alsof er een dun laagje stof over de film ligt. Alleen de felle primaire kleuren van enorme billboards, gescheurde reclameposters en plastic zeilen springen in het oog. Dankzij goede compositie en hier en daar een indrukwekkend tracking shot wordt het geheel echter nooit saai om naar te kijken. In sterk contrast hiermee staan de villa van Hatem Shafiq en de Club Solitaire, waar slachtoffer Lalena vaak vertoefde. In deze plekken is de lucht helder en is het contrast in de kleuren heel mooi. Het contrast met de rest van Cairo maakt deze locaties echter niet prachtig, maar pijnlijk. Samen met krachtige beelden van chaotische demonstraties in de Arabische lente zorgt deze realistische edge ervoor dat The Nile Hilton Incident veel meer is dan alleen een potente misdaadfilm.

The Nile Hilton Incident werd op het afgelopen Sundance filmfestival bekroond met de World Cinema Grand Jury Prize: Dramatic.

Kijkwijzer: Mogelijk schadelijk tot 12 jaar, Geweld, Seks, Grof taalgebruik. 

1485777773536_0570x0399_1485777789510
csm_the_nile_hilton_foto1_f9274ec2e2
The Nile Hilton Incident – Still 1