ELKE MAANDAG IN NOVEMBER EN DECEMBER

Niemand weet precies waar het leven om draait. Wantrouw wie zegt van wel. We worden als hulpeloze, eindige wezentjes in een onbevattelijk, oneindig universum geworpen. Mensen hebben zich op allerlei manieren hier tegen geprobeerd te verzetten. Nu we niet meer op de hulp van god kunnen rekenen, lonken we naar de wetenschap. We willen boven onze natuur uitstijgen en tegelijkertijd het geheim van onszelf ontdekken. We zoeken de zin van het leven in het grotere geheel, omdat ons collectieve narcisme ons vertelt dat we zo complex zijn dat het geheim van ons bestaan wel een immens raamwerk moet zijn.

Als we echter kijken naar wat ons in het dagelijks leven directe zin verleent, zijn dat dan niet juist de kleine, simpele dingen? De glimlach van een geliefde, het licht van een zonsopgang, herinneringen aan zomeravonden met vrienden. Misschien sijpelt in die kleine momenten het paradijs eventjes door naar aarde, maar zijn de meeste van ons te gefixeerd op het grotere geheel, of op onze alledaagse irritaties, om deze ten volste te waarderen. Misschien moeten we leren door het bos de bomen weer te zien.

Mensen doen hun best om vast te houden aan bepaalde objectieve criteria van een goed leven: Een goede baan, een gelukkig huwelijk, een dikke bak voor de deur. “Wauw, die Jort Kelder, die heeft het allemaal lekker voor elkaar.” Krijg lekker de verabsolutering, want de waarheid is dat niemand echt weet hoe een zinvolle invulling van de korte tijd die ons gegeven is op deze mooie bol eruit hoort te zien. Misschien wel om de simpele reden dat er geen eenduidige invulling van bestaat. Zou het ook niet ongelooflijk saai zijn, als deze vast zou staan? Wat vaststaat is de dood. Leven is bewegen, proberen, worden, wachten op het juiste moment, er volledig in opgaan, jezelf tegenspreken, herzien, slenteren, dwarrelen, zoeken naar die glibberige, onbenoembare schoonheid die we soms even vast mogen houden.

In deze filmreeks gaan we opzoek naar de zin van het leven. Deze gaan we echter niet ver boven ons hoofd, of diep in onszelf zoeken, maar daar waar ‘ie altijd al recht voor het oprapen lag. Een ode aan het kleine genot en de zoekende, eindige mens.

Weer wordt het alles anders,
nu word ik weer betoverd
door ’t allerluchtigste, waar niets van overblijft.
Nu lijkt het weer of dat het enig levende is
en al ’t eenvoudige en harde, alleen décor,
een bodem waar het leven boven drijft.
Een gouden haar,
haperend op een donkerblauwe mouw,
een hiëroglief.
Sporen van vogelpootjes in de sneeuw,
een ondertoon van lachen in een stem.
Vreemd, dat het leven zo terug gaat komen,
achterstevoren
in schaduwen, echo’s, lichte sporen.
(Vasalis, Vergezichten en gezichten, 1954)

De maanden november en december staan in het teken van deze Moderne Klassieker-reeks. We zullen de volgende films vertonen:

4 nov/2 dec: IKIRU (Akira Kurosawa)
11 nov/9 dec: VAGABOND (Agnès Varda)
18 nov/23 dec: TASTE OF CHERRY (Abbas Kiarostami)
25 nov/30 dec: DER HIMMEL ÜBER BERLIN (Wim Wenders)
16 dec: AS I WAS MOVING AHEAD OCCASIONALLY I SAW BRIEF GLIMPSES OF BEAUTY (16mm) (Jonas Mekas)